Kerken en torens

Kerken en vrijstaande torens

Opvallend aan veel kerken in Oldambt is de losstaande toren. Meestal vormt de kerktoren onderdeel van de kerk, maar in Oldambt staat de toren pakweg twintig meter van de kerken af. Niet altijd vinden er nog diensten of Heilige missen in de kerken plaats. De meeste dienen nu als kunstpodium voor exposities, voorstellingen en optredens. Oude kerken zijn nu een landmerk voor nieuwsgierige bezoekers. Beklim de torens en kijk zo ver je kunt.

Scheemda

Scheemda

Al in
 de 12e eeuw ontstond in het veen een nederzetting met eenvoudige
 boerderijen. In de 13e eeuw kreeg het dorp een
 stoere kruiskerk met losstaande toren in romaans gotische stijl. Rondom de kerk en boerderijen lagen de roggeakkers, weiden
 en hooilanden. In de zestiende eeuw moesten de Scheemders hun dorp
 prijsgeven aan het oprukkende water van de Dollard. Iets naar het zuiden, op
 een hoger gelegen punt, zijn toen de boerderijen, kerk en toren herbouwd. Oorspronkelijk, toen de kerk in Scheemda nog Rooms-Katholiek was, hing er een heel ander orgel. Dit orgel ging naar het Rijksmuseum in Amsterdam, maar hier was door reorganisatie en verbouwing van de kerk geen plaats meer voor. Of en wanneer het terug komt naar Scheemda, is nog niet bekend.

Nieuw Scheemda

Nieuw Scheemda

De Hervormde gemeente Nieuw-Scheemda begon in 1659 meteen met de bouw van een nieuwe kerk. Inmiddels doet nog weinig denken aan de toenmalige kerk. De voorgevel die in 1906 werd vervangen, lijkt op de gevels van rentenierswoningen uit die tijd. De twee ramen in de westgevel hebben ronde bogen die door de decoratie met twee kleuren baksteen lijken op hoefijzers.
Het interieur is eenvoudig. Naast de preekstoel hangt een zweepje om honden uit de kerk te verjagen en een ijzeren armenbus. Ter weerszijden op het koor staan de notabelenbanken. Bij de restauratie in 2008 werd de houtimitatie-laag van de banken weer teruggebracht, evenals de blauwgroene kleur van het plafond. Opvallend aan de schipbanken is het grote aantal kaarsenhouders.
Bijzonder aan deze kerk is het schitterende Schnitgerorgel.

Finsterwolde

Finsterwolde

De kerk van Finsterwolde is aanvankelijk gebouwd in de 13de eeuw en later, rond 1586, volgde een verbouwing. 
De kerk bezit een orgel uit 1807-1808 van de bekende orgelbouwer H.F. Frijtagh. Regelmatig vinden er op zondag nog kerkdiensten plaats. Op de herenbank zie je het wapen van de boerenfamilie Heddema uit Finsterwolde. De met houtwerk versierde preekstoel is waarschijnlijk van rond 1806. Los van de kerk staat de toren, met op de spits geen haan, maar een paard. In mei 2012 zijn de kerk en de toren weer gerestaureerd. Wandel ook eens over de begraafplaats. Hier ligt Eltje Siemens begraven. Tijdens de landarbeidersstaking in 1929 raakte hij als toeschouwer door een verdwaalde kogel dodelijk verwond. Kijk ook eens op www.landmerken.nl voor meer informatie.

Nieuw Beerta

Nieuw Beerta

De kerk en het kerkhof van Nieuw Beerta liggen aan de doorgaande weg, van Beerta naar Bad Nieuweschans. De kerk dateert uit 1856 en al een jaar later kreeg deze het nog steeds werkende orgel. De betrekkelijk rijk gedecoreerde zaalkerk heeft een driezijdige koorsluiting. Het schip bestaat uit vijf traveeën, aan de buitenzijde geleed door lisenen. De buitenzijde is opgetrokken in schoon metselwerk. De voorgevel heeft een halsvormige beëindiging, waarop een fraai vormgegeven, vrij grote dakruiter prijkt. Het interieur wordt afgedekt met een gestuukt tongewelf. Onlangs is de kerk in het kader van het project Landmerken volledig gerestaureerd en worden er regelmatig concerten gehouden (www.uitagendaoldambt.nl).

Winschoten

Winschoten

De kerk op het Marktplein in Winschoten dateert uit de 13e eeuw. De romaanse en gotische bouwstijl, de gebrandschilderde ramen en de olieverfschilderijen naar Bijbelse thema’s (gemaakt door Jannes de Vries van kunstkring De Ploeg) maken de kerk bijzonder. Uniek is ook het uit 1868 daterende Witte-orgel. Het orgel heeft 23 registers, verdeeld over Hoofdwerk, Nevenwerk en Pedaal. De speeltafel bevindt zich aan de zijkant van het orgel. Neem ook een kijkje in vrijstaande toren d'Olle Witte. Wie de klim naar boven maakt, wordt beloont met een schitterend uitzicht over Winschoten. Het carillon van deze toren staat garant voor prachtige melodieën.

Midwolda

Midwolda

Midwolda kreeg in 1708 zijn kerktoren. Hierin hangt een grote luidklok. De klok overleefde de Tweede Wereldoorlog en is één van de weinig bewaard gebleven exemplaren uit de 19de eeuw. In 1738 werd de bouw van de kerk voltooid. De kerk is eenvoudig. In het koor van de kerk bevinden zich tien oude grafzerken van predikanten, notabelen en kerkvoogden. De oudste is van 1625. Twee herengestoelten, voorzien van wapens van Hora en Wolthers, herinneren nog aan de bewoners van de Ennemaborgh. De kerk bevat een prachtig Hints-orgel uit 1772. Zie de website www.hintsorgelmidwolda.nl voor een overzicht van de concerten die er worden gegeven.

Oostwold

Oostwold

De hervormde  kerk van Oostwold staat aan het einde van een oprijlaan aan de Kerksingel. In het opschrift boven de ingang is de lezen dat de kerk is gebouwd in 1775. Het is opvallend hoeveel gelijkenissen deze kerk vertoont met de Nieuwe Kerk in de stad Groningen.
Na ongeveer een eeuw, in 1882, werd de kerk op verschillende plekken uitbereid. Het orgel dat in de kerk staat, stamt uit het jaar 1811. Het muziekinstrument werd gemaakt door orgelbouwers H.H. Freytag en J.W Timpe.

Beerta

Beerta

De kerk van Beerta is een éénbeukig laat-gotisch gebouw uit 1506. De gevels bevatten waterlijsten van natuursteen. Het dak is gedekt met zwartgeglazuurde Hollandse pannen. De stenen gewelven werden in 1783 vervangen door een houten tongewelf. Tijdens de restauratie in 1961 is het interieur ingrijpend veranderd, waardoor het oude kerkinterieur vrijwel geheel verloren ging. De preekstoel uit 1625 is behouden, evenals het orgel uit 1862. Kerkdiensten worden er niet meer gehouden. Wel vinden er soms klassieke concerten in de kerk plaats.

Bad Nieuweschans

Bad Nieuweschans

De voormalige garnizoenskerk van Bad Nieuweschans is gebouwd voor de in het vestingdorp verblijvende militairen.
 Het bouwjaar uit de tekst van een ingemetselde steen luidt: 
’Jonkvrouwe Magdalena Adriana Canter Visscher heeft op den 7 augustus 1751 den eersten steen aan deze kerk gelegt’. De zolder werd direct al door de militairen gebruikt als ammunitie- en hooizolder. Achterin de kerk zaten de gestrafte militairen op de zogenaamde arrestantenbank. De kerkdiensten worden om en om in Finsterwolde en in deze Garnizoenskerk gehouden. Ook fungeert de kerk als trouwlocatie en kun je er concerten bijwonen.